Boneiru ainda sin koalishon: Intentonan pa formashon ta frakasá

Portrèt: UPB durante rueda di prensa

KRALENDIJK – Por lo pronto pueblo di Boneiru no ta spera un koalishon nobo. Negosiashonnan pa yega na un koalishon nobo a bolbe frakasá. Na e momentu akí Boneiru tin kasi un luna sin koalishon, lokual ta sòru pa basta insertidumbre i konfushon.

Despues ku konsehal Salma Serberie a kita su sosten di e koalishon anterior, tabatin intento pa forma un koalishon nobo entre e partidonan Union Patriótiko Boneriano (UPB), Movementu Pueblo Boneriano (MPB) i M21. E intento aki a frakasá pa motibu ku no por a yega na un akuerdo tokante repartishon di diputado.

Di dos intento
Aki Serberie, ku a bisa anteriormente di ke bai den oposishon, a indiká ku e ta dispuesto pa drenta den koalishon. Despues di esaki a kuminsá ku e negosiashonnan entre UPB, MPB i frakshon Serberie. UPB ta esun ku a inisiá esaki, ya ku e ta e partido ku mas asiento den Konseho Insular.

Sin embargo esaki tambe a frakasá. Den un karta dirigí na UPB i MPB, Serberie ta splika ku UPB a rechasá dos proposishon di dje: un pa keda ku Anthony Weber komo e aktual diputado di Finansa i e otro pa nombra tres profeshonal komo diputado, pues profeshonalnan ku tin ekspertisio relevante i ku no ta ligá na niun partido polítiko.

CFT
UPB ta suprayá ku mester di tantu un profeshonal komo un diputado pa atendé ku e área di Finansa. Segun UPB nan ke garantisá ku Konseho Supervishon Finansiero (CFT, College Financieel Toezicht) ta aprobá e presupuesto 2027. Si despues di esaki, laga Weber sinta riba e stul, no ta problema. Tur esaki mirando ku CFT tabatin basta kritiká tokante e manera ku Entidat Públiko Boneiru ta hiba su maneho finansiero.

Aki a surgi e impase i UPB ta preferá di keda den oposishon, i no ta interesá pa drenta den gobernashon, manera nan a splika durante un rueda di prensa riba 19 di febrüari. Jolinda Craane, kende ta e bosero di UPB, a splika ku e partido ta konkluí ku e koalishon anterior tin sosten ainda.

Frakshon Serberie ainda ta sostené kolegio ehekutivo i banda di esei M21 no a kita sosten di e koalishon. “Awor a bin aserka ku MPB ta di akuerdo pa e diputado ku ta hibando maneho awor akí keda sintá, pues pa nos esei ta nifiká ku no tin sentido pa sigui sinta na mesa,” segun Craane.

Konfushon
Pa forma un koalishon mester di en total sinku asiento. Na e momentu akí e situashon polítiko riba e isla ta lo siguiente. Union Patriótiko Boneirano (UPB òf e partido bèrdè) tin 3 asiento, Partido Demokrátiko Boneriano (Demokrat òf e partido kòrá) tin 2 asiento. Movementu di Pueblo Boneriano (MPB òf e partido blou) tin 1 asiento. M21 (òf e partido ros) tin 1 asiento. Frakshon Cyrill Vrolijk i Frakshon Serberie ámbos tin 1 asiento.

Ta promé biaha ku polítika na Boneiru ta den un impase asin’akí sin por logra forma un koalishon ya pa un luna. Esaki ta konfundí e habitantenan.

Ramoncito
Ramoncito Booi, kende ta eks lider di partido UPB, a keda sumamente sorprendí pa e aktitut di e partido. Den un programa radial Booi a kritiká UPB públikamente i a desaprobá e desishon di e partido. “Nunka bisto. Nunka mi a mira e kos aki. Tur partido mester reflekshoná i kalma. UPB mester wak e realidat polítiko,” el a bisa.

Segun Booi kisas e aktitut di UPB por ta indikashon ku nan ke traha ku Demokrat. Booi ta di opinion ku UPB ta skohe pa posishon i no ta wak gobernashon òf interes di Boneiru.

Senarionan improbabel
Pa eksperto polítiko Willem Cecilia, mayoria senario ku a sobra no ta probabel. “Anthony Weber personalmente por hala atras pa e no ta un estorbo pa ku e interes general di Boneiru. Otro senario ta ku UPB ta bai traha ku Demokrat. Òf MPB huntu ku Demokrat. Tambe por MPB, Vrolijk i M21. Pero kasi tur ta improbabel. Salma tambe por buska un otro hende ‘aseptabel’,” Cecilia ta bisa.

Komo último rekurso ta keda pa Salma Serberie tuma su retiru i asina duna Demokrat su asiento bèk. Pa Cecilia, un kos ta sigur. “Ya, na hulandes nan ta bisa ‘terug naar de tekentafel’.”

Konteksto den kua gobièrnu a kai
Na momentu ku Serberie a kita su sosten di e koalishon, den boka di pueblo ta papia di ku gobièrnu òf kolegio ‘a kai’. Sin embargo, na momentu un konsehal kita sosten for di koalishon òf kolegio, i komo tal nan pèrdè nan mayoria den konseho insular, esaki na promé lugá ta un señal polítiko. Te na momentu ku Konseho Insular reuní i tuma un desishon formal – pues pasa un moshon di deskonfiansa kontra e kolegio – esaki ta eksistí formalmente ketu bai.

Pueblo ta wak e otro: ‘sin mayoria ta nifiká sin gobernashon’. Pero den práktika Kolegio Ehekutivo ta sigui funshoná. Sí e kolegio no por tuma desishon pa maneho nobo, riba failnan polítikamente sensitivo, òf ku konsekuensianan potensialmente ireversibel. Esaki no ta un formalidat, sino un prinsipio fundamental di bon gobernashon den Reino. Asina Cecilia ta splika.