Organisashon di solidaridat: ‘Trump a violá Karta di Nashonnan Uní’

Portrèt: Organisashon di solidaridat. Marlon Regales (mei mei) ku dokumento den su man

‘Kòrsou ta “hopi ketu” despues di akshonnan Merikano na Venezuela’

Akshonnan militar Merikano na Venezuela riba 3 di yanüari 2026 a kousa protesta i turbulensia polítiko rònt mundu, pero na Kòrsou ta keda notablemente ketu. Ku eksepshon di algun hende, poko ta tribi di papia, pa motibu di miedu pa konsekuensianan di papia abiertamente riba e asuntu aki. Segun Marlon Regales, inisiadó di un organisashon di solidaridat ku a ser fundá resientemente; un gran parti di pueblo di Kòrsou no ta realisá kiko a sosodé realmente e dia ei, ni kiko e konsekuensianan ta pa e region. Regales ta bisa ku Estádos Unídos, riba órden di presidente Donald Trump i sin aprobashon di Kongreso Merikano, a invadí Venezuela. Nan a bombardiá e pais i a sekuestrá presidente Nicolás Maduro ku su kasá. Segun Regales, esaki ta un ‘violashon flagrante’ di Karta di Nashonnan Uní, kaminda soberania i outonomia di estado ta keda stipulá, manera tambe akuerdonan regional den Karibe ku a ser deklará un zona di pas.

Ku un kampaña di informashon i akshonnan públiko, e organisashon di solidaridat ke krea mas konsientisashon na Kòrsou i yama pa un posishon mas klaro tokante loke Regales ta deskribí komo un akto ilegal ku konsekuensianan grandi pa e órden di derechi internashonal i e stabilidat di e region. “Kada pais tin su outonomia i ta soberano; Nashonnan Uní a stipulá esaki pa garantisá pas mundial. Ningun pais no por ataká otro pais di tal manera. Estádos Unídos, sin akuerdo previo ku nan mes parlamento, e Kongreso, a ehekutá un agreshon militar na Venezuela, riba órden di nan presidente. Esaki ta un violashon di artíkulo 1 i 2 di Karta di Nashonnan Uní,” asina Marlon Regales, inisiadó di un organisashon di solidaridat na Kòrsou ku a ser kreá pa pone e asuntu Venezolano na atenshon di e pueblo di Kòrsou.

Ken ta Marlon Regales?
Regales ta kordinadó di Plataforma di Pueblo i ta deskribí su mes komo un aktivista sosial i hudisial. Regales ta un ex-militar di Landmacht Hulandes (1987–1998) i di Marina di Kòrsou. E ta tambe un veterano di Bosnia pa Hulanda (sinku luna na 1996). Na Kòrsou, Regales a kumpli funshonnan na, entre otro, prizòn, kaminda el a wòrdu kabes di departamento; na Campo Alegre, el a funshoná komo konsehero di seguridat, bosero i a sirbi komo direktor. Na Pro Alfa el a bira dosente; i el ta tambe instruktor di buseo.

Akshon no tabata válido
Regales ta detayá loke a sosodé na Venezuela. Gobièrnu Merikano a deklará ku Maduro tabata kabesante di un grupo di tráfiko di droga, Cartel de los Soles, un akusashon ku despues a ser retirá. Merikanonan a drenta Venezuela, a bombardiá e pais i a sekuestrá e presidente ku su kasá. “Un pais a disidí riba su mes pa violá derechonan di NU(Nashonnan Uní), kosnan ku ta kolektivamente destiná pa mantené pas. Tin tambe un violashon di akuerdonan entre paisnan di Karibe ku ta uní den CELAC; e organisashon regional di kolaborashon di paisnan di Latino Amérika i Karibe. Nan tin un akuerdo kontra violensia den Karibe, ku a ser deklará zona di pas.”

Komo resultado di e situashon, ta konkluí ku ya no tin akuerdonan mas: akuerdonan ku NU a bira inválido, i mes kos ta bai pa loke a ser akordá den Veiligheidsraad “Awor tin un situashon di ‘wild west’. No tin un balansa mas entre outoridatnan i e akuerdonan.”

Gran shòk: tempu pa mobilisá
Riba inisiativa di Regales, un organisashon di solidaridat a ser fundá. E organisashon ta desaprobá públikamente loke a sosodé riba djabièrnè 3 di yanüari na Venezuela. “Esaki ta un agreshon militar di Estádos Unídos kontra teritorio Venezolano.” E ocho organisashonnan ku ta parti di e organisashon di solidaridat ta organisashonnan independiente. Ademas, tin tambe personanan individual afiliá.
Loke a sosodé na Venezuela a laga tur hende keda di shòk, Regales ta bisa. “Pero nos por a mobilisá lihé. Meskos ku na Boneiru, rònt Karibe a keda di shòk pasobra si un hende tin idea pa violá asina tantu regla i ataká hende, mundu ta pèrdè balansa.” Den un deklarashon komun, a yama akshon Merikano un violashon flagrante di Karta di Nashonnan Uní, ku énfasis riba prinsipionan di soberania, igualdat hudisial di estado i prohibishon di uso di violensia.

E deklarashon a ser entregá personalmente na Konsulado Venezolano i mandá pa e-mail na Representashon di Hulanda na Kòrsou, Konsulado Merikano, e Representashon di Hulanda, Gobernador, Parlamento i Gobièrnu di Kòrsou. Te awor, e organisashon di solidaridat no a risibí reakshon. “Nos no tabata sperando esaki tambe,” Regales ta aklará. Kònsùl Venezolano si a duna danki pa e sosten.

Reakshonnan den region
Kontrali ku Kòrsou, na otro paisnan tabatin manifestashonnan grandi komo reakshon riba akshon Merikano na Venezuela. Esaki ta apliká tambe pa Merka mes i Oropa. “Pero nos ta mas diplomátiko, nos no ta bai kaya,” Regales ta bisa. “Mi no tabata sperando ku esaki lo pasa na Kòrsou.” Regales sa ku esnan na Kòrsou ku ta kontra e polítika di Maduro tabatin un selebrashon chikí riba Brionplein riba djabièrnè 3 di yanüari.

Pa òf kontra Maduro?
Segun Regales, esaki no ta e punto di salida. “Nos no ta mira esaki awor. Nos ta mira agreshon Merikano. Mi mes no ta di akuerdo 100% ku Maduro, pero mi ta kere ku si paisnan respetá otro i si Merka no tabatin un blokada kontra Venezuela, tur hende por tabata negoshando normal ku Venezuela. Esei lo no a pone Venezuela den e situashon difísil aki.”

Hopi hende na Kòrsou ta sinti kiko ta pasando. Nan ta indiká tambe, no públikamente, ku nan no ta di akuerdo ku e manera ku Estádos Unídos a aktua, aunke nan por ta kontra e polítika di Maduro. Regales a añadí: “Nos, komo pueblo di Kòrsou, mester laga nos bos wòrdu tende, pasobra awor por mira ku Estádos Unídos i Venezuela ta negoshando. Pero Venezuela por bisa ku Kòrsou a lag’é na kaya.”

Segun Regales, Hulanda a ofresé Merka pa pone un puesto di komando Merikano na Kòrsou. E ta konvensí ku Venezuela ta trata di gana tempu, pa su aliadonan por traha un plan. Venezuela no lo bai un pelea awor; e pais ta negoshá, pero ta keda wak Kòrsou ku deskonfiansa.

Miedu pa papia
Regales ta mustra komprenshon pa e miedu general pa papia riba e kuestion Venezolano. Tin hende na Kòrsou ku si ta tribi na papia, pero e kanalnan falta pa laga nan bos wòrdu tende. “Via nos, hopi gruponan di hende ku ta tribi a bai Konsulado Venezolano pa mustra sosten na Venezuela. Ta prinsipalmente organisashonnan ku ta lucha pa independensia.”

Kòrsou: mester mas konsenshi
Den dos siman lo tin mas akshonnan di e organisashon di solidaridat. E ta yama pueblo pa tuma parti masal den e akshonnan aki pa risibí mas informashon riba loke ta pasando ku Venezuela i otro paisnan. Banda di mensahenan skirbí ku ta ser kompartí via media pa informá riba e echonan, ta trahando tambe riba reunionnan físiko pa stimulá hende forma un opinion i laga esaki wòrdu tende.

“E promé reunion ku diferente oradónan ta tuma lugá den Kas di Bario Santa Maria. Tin un kampaña ku ta fuertemente dirigí riba e kuestion i riba loke ta pasando na otro parti di mundu. Nos ke mustra ku nos no ta aseptá inhustisia.”

“Globalmente tin hopi kos a pasa, entre otro na Gaza, Bosnia i paisnan Afrikano, i nos a keda ketu. Awor ta trata di nos bisiña Venezuela i nos no por keda mas ketu, manera durante e trayekto di sklabitut, kaminda opreshon di hende esklabo tabata hunga un gran ròl. Den kaso di Venezuela, Estádos Unídos ke tambe dominá e pueblo Venezolano.”

“Si bo no ta atkirí konosementu i bo ta aseptá inhustisia, e ta ripití su mes. Pa evitá esaki, hende mester wòrdu informá,” asina e aktivista.

Venezuela den kresementu
Marlon Regales ta bisa ku e tin kontakto intensivo ku Venezuela. Kon e situashon tabata promé di akshon Merikano? “Ekonomia tabata den kresementu i Venezolanonan a akseptá e blokeo Merikano kontra Venezuela.”

E blokeo Merikano kontra Venezuela ta nifiká ku Estados Unidos ta ehersé preshon ekonómiko i militar pa isolá gobièrnu Venezolano, entre otro via blokeonan, konfiskashon di tankero di zeta i sankshonnan riba zeta i propiedatnan finansiero.

Regales ta splika: “Bou di gobièrnu di Maduro, Venezuela a bai buska aliadonan nobo. Asina Venezuela tabata den kresementu Nan a mustra ku nan por sali for di e situashon sin saka azéite for di tera. Pero tur hende sa ku Merka ke e zeta Venezolano.”

Bosnan for di Venezuela: Maduro ta bira un héroe!
For di su kontaktonan den tur áreanan di komunidat Venezolano, e aktivista ta tende ku hendenan ta keda pegá na nan prinsipionan. E tabata un shòk, pero hende a sigui traha. E agreshon a hasi Venezuela mas fuerte.

Hendenan a bira mas determiná ainda pa lucha pa nan derechonan. Regales: “E ta keda kontra-produktivo. Ta di spera ku Maduro lo bira un héroe.”