Hobennan ta sigui garantisá eksistensia di Tumba: Sontje Mercelina (20) Rei di Tumba 2026

Portrèt: Edsel Sambo

Ku gran euforia tres dia di Festival di Tumba 2026 a konkluí djabièrnè anochi ku premiashon di Charelson ‘Sontje’ Mercelina (20), ku a bisti e mantel i korona pa karga e título di Rei di Tumba. E aña akí ta su tumba lo zona den e paradanan di karnaval i na tur aktividat relashoná ku e fiesta kultural di mas grandi di Kòrsou.

Curaçao Festival Center na Brievengat, kaminda e festival a tuma lugá, tabata kargá ku e kantidat rekòr di mas ku nuebe mil persona, pa presensiá e kompetensia di tumba.

‘Awe t’ami so kubo’
E título di e komposishon di Sontje ta: ‘Awe t’ami so kubo’, i ta komponé pa Ike Jessurun, na ken Asosiashon di Músiko i Artista di Kòrsou (AMAK) a dediká Festival di Tumba e aña akí. Areglista di e Tumba ganadó ta Angelo Dopwell, i Ike Jessurun a traha e melodia. Agrupashon musikal Ekspresando Ritmo i Ambiente (ERA) a akompañá Mercelina durante su presentashon.

For di den siman tabata konsiderá Mercelina un di e partisipantenan fuerte, ku a kompetí ku kantantenan di mas edat i ku hopi eksperensia. Pero e hóben su partisipashon tabata sigur i determiná, loke ku a hasié for di un prinsipio, un di e faboritonan pa gana e kompetensia. Mercelina no ta un deskonosí den e mundu farandulero i di tumba: na 2019 el a sali Rei di Tumba Hubenil.

E otro finalistanan di e festival ta: promé finalista Gilbert ‘Dibo’ Doran’ (Paña kompañ’ ami); di dos finalista Michelangelo ‘Mu’ Martina (Awe sí!); di tres finalista: Raynor ‘Reay’ Lauffer (Ariba tur nashon) i di kuater finalista a sali Jefdaney ‘J’ Dey M’ Manuela (Kabes riba awa).

30 kantante na e anochi final
E aña akí AMAK a organisá e kompetensia pa di 54 biaha, i ta afirmá ku e festival ta keda e festival kultural di mas grandi na Kòrsou. “No por pensa ku aña ta habri sin ku tin Festival di Tumba, ku ta tradishonalmente den e promé simannan di e aña nobo.

“E impakto finansiero ku e festival tin riba ekonomia di Kòrsou ta grandi.’’ Asina Rignald Maduro, relashonista públiko di AMAK ta bisa. Maduro: “Pa e hendenan di Kòrsou mes, Festival di Tumba ta nifiká identifiká nos mes, pasobra ta nos propio ritmo. E ritmo di tumba ku pa vários aña nos a desaroyá i hasi grandi.’’

For di den oranan tempran djabièrnè atardi públiko a kuminsá yega Curaçao Festival Center, pa sigurá nan bon puesto pa gosa di e final di e festival, ku for di komienso di siman ta tópiko di kòmbersashon, i ta dominá Kòrsou. 8’ or di anochi, e promé tumba partisipante a zona den Curaçao Festival Center.

Mas hóben, mas internashonal, mihó venue
Tres aspekto a hasi Festival di Tumba 2026 otro for di tur otro; e edat jòn di vários partisipante, e echo ku a internashonalisá e festival mas tantu, i tambe e aspekto di ‘venue’ – tur e logístika rondo di e lokalidat – di e festival.

Giovanni Atalita, sekretario di AMAK, a bisa Ret Karibense, ku el a tuma nota i tambe analisá personalmente e edat di e partisipantenan e aña akí. Atalita ta haña remarkabel e kantidat di hóben ku a partisipá, loke ta un indikashon ku tin un asina yamá ‘verjonging’ di e partisipantenan. “Esaki ta un bon señal, mirando ku hopi hende ta kere ku Festival di Tumba ta solamente pa hende ku tin hopi eksperensia.”


Tumba+

E introdukshon di ‘Tumba+’ na lugá di Pay-per-View, un sistema di pago ku kua ántes por a wak e festival lokal- i internashonalmente, a resultá eksitoso i a pèrkurá pa hasi Festival di Tumba mas alkansabel mundialmente.

Pa medio di ‘Tumba+’ por a wak Festival di Tumba via di e sistema di Internet Protocol Television (IPTV), ku ta hasi posibel pa wak televishon via internet, enbes di kabel òf satelit. Apesar di ku e app di ‘Tumba+’ tabatin algun ‘beginnersfoutjes’, en general AMAK a haña hopi bon reakshon riba e inovashon aki. Pagando XCG 135.00 por wak Festival di Tumba di Kòrsou, pa medio di e app ‘Tumba+’, for di tur parti di mundu.

Un otro asuntu ku e aña akí AMAK a haña hopi bon reakshon riba dje, ta e lokalidat (venue). E sekretario di AMAK ta indiká ku prinsipalmente e Food Court, e area di kuminda i bebida ta mashá spesial. E venue a ofresé e bishitanan un eksperensia hopi impreshonante i agradabel.

Sektor komersial
Sektor komersial tambe a duna un bon aporte na Festival di Tumba 2026. Un kantidat di empresa a fungi komo asina yamá ‘branding partners’ e aña aki tambe, pa asina kontribuí na realisashon di e festival grandi akí.

Te na último momentu tabatin hende i empresa ta ofresé AMAK pa kontribuí na e festival. Esaki a resultá den hopi material di propaganda paden i pafó di Curaçao Festival Center, i tambe promoshon di e festival. “Asina akí nos ta sigi hasi e festival grandi. Tene na kuenta ku ta trata di un evento ku tin 54 aña i nos ta deseá pa e kontinuá 54 aña mas. Pa ora ku nos no tei mas, e generashon ku sigui organis’é, tin un bon base,” asina Atalita a bisa.

Asistensia
Atalita a ekspresá su mes satisfaktoriamente enkuanto e asistensia na e festival. A bira un tradishon ku e festival ta hala atenshon di bishitantenan for di eksterior tambe, tantu pa partisipá na e festival, òf pa bishitá. For di e promé dia hendenan a akudí na kantidatnan grandi pa ta presente na e presentashon di Jeon – e artista popular arubano, outor di e bluewave kansion pa Kòrsou.
Djabièrnè e asistensia a kibra rèkor di asistensia na Curaçao Festival Center.

Den pasado Festival di Tumba a tuma lugá na Teater Cinelandia den Punda primeramente, i despues el a bai Teater Roxy, Industriehal na Zeelandia, Vèlt di SUBT, Sentro Deportivo Kòrsou, despues bai bèk na SUBT. For di 1990, e festival ta tuma lugá na Curaçao Festival Center.

Transparensia
Un aspekto hopi importante di Festival di Tumba, ta e husgamentu i konteo di voto. Presidente di Hurado, Francis de Lanoy, a splika na TeleCuraçao: “For di tres aña pasa ku nos a tuma presidensia di e tím aki, nos a bisa ku e intenshon ta pa ta transparente, pa tur hende sa kiko nos ta huzga. Nos ta splika tur detaye. Festival di Tumba ta un magno evento. E ta un showcase di bo pais. Ami komo músiko ku mi tambe ta, lo sinti mi mes hopi inkómodo si e showcase di bo pais ta saka un tumba ganadó ku musikalmente ta inkorekto of ta kantá falsu.”

12 hurado votando riba:
Letra: E mester ta simpel, kreativo, original, koherente, kontené wega di palabra, generá energia i ta krea ambiente di karnaval;

Melodia: E mester ta fásil, kontené aspektonan inovativo, estilo di interpretá di e kantante, su energia riba podio, aksènt melódiko i rítmiko, i harmonia total entre kantante i su koro, entonashon.

Areglo i ritmo: E ritmo mester ta pegahoso, otro banda mester por tok’é fásilmente, e tèmpo, inovashon di e areglo, e aspektonan musikal i ta husga si e ta un areglo koherente òf nò.

E tumberonan ta entrega nan letra e djaweps despues di e djadumingu promé ku inskripshon tuma lugá. Tur hurado ta haña e letranan, esaki ta importante pa prinsipalmente e hurado di letra, pa nan studia e letra adelantá.

“Un tumba koherente ta un bon tumba, ku bon melodia, e areglo ta pas kuné, e ta karga e totalidat, anto e por krea ambiente den kaya,” segun De Lanoy.

Inovashon
Último tempu tin hopi diskushon riba komposishon di e tumba moderno. Riba esaki De Lanoy ta komentá: “Tumba mester keda tumba. Por tin aspektonan inovativo den uso di letra, melodia, entonashon i areglo, pero e mester ta tumba sí. Nos tin hopi músiko i areglista ku a studia nan müzik, i ku ta hinka aspektonan inovativo den nan komposishonnan tambe, pero e mester keda tumba. Anto e mester keda un piesa koherente.”

E tumba mester tin sufisiente variashon. Ademas e mester ta un tumba fásil pa kanta, e mester tin un parti kaminda ku e ta envolvé e públiko – loke awendia ta yama ‘kick’. “E ‘kick’ akí ta generá energia pa sigui kana den e parada,” asina de Lanoy ta enfatisá.

Sigi toka tumba
Presidente di AMAK, Manfred ‘Fecco’ Gomez regularmente ta hasi apelashon general na radio-emisoranan i na e públiko en general pa sigi toka tumba henter aña, pues tambe ora ku e festival ta tras di lomba, pa garantisá eksistensia di tumba, ku mester soportá kompetensia di otro ritmonan ku tambe ta drenta karnaval.

Giovanni Atalita: “Si bo mira aña pasá ta kua kantka a sali piesa di aña pa e diferente organisashonnan – e tumba di Amos Balentin (Ban P’e) – por konkluí ku e preokupashon di Gomez ta kuminsá haña oido. Ta sigui toka tumba henter aña i asina nos ta sigui engrandese tumba serka hóbennan.”