Karnaval 2026: Mas ku un fiesta, un ekspreshon di identidat i motor ekonómiko pa Kòrsou

Portrèt: Edsel Sambo

Djadumingu awor lo ta e kulminashon di e temporada di karnaval na Kòrsou, ora ku e parada grandi desfilá den kayanan di Willemstad. E promé marcha, esun Hubenil djadumingu último, tabata kolorido i eksitoso. Karnaval ta sin duda e evento kultural mas grandi i mas influyente di Kòrsou. Durante e simannan di selebrashon djis despues ku aña bòltu, henter e isla ta bira un esenario kaminda kultura, kreatividat, turismo i ekonomia ta bini huntu. Karnaval 2026 ta mustra ku e fiesta no ta solamente alegria i koló, pero tambe un responsabilidat grandi i un oportunidat pa desaroyo nashonal.

Pa e organisadó nobo di Karnaval 2026, Beehives Curaçao, bou di mando di un promotor grandi, Germaine Brunken, e tarea no ta fásil. “E responsabilidat ta hopi grandi, pasobra bo ta atende ku e fiesta kultural di mas grandi di bo pais,” Brunken ta splika Ret Karibense. Segun e, karnaval ta envolví hopi stakeholders: di grupo- i banda- te spònser- i outoridatnan, anto mester atendé ku kada unu na diferente nivel. “Pero mi ta kere ku ta un tarea ku nos por karga. Nos tin un bon tim hinká den otro,” e ta agregá.

E deseo pa organisá karnaval no ta algu ku a surgi di awe pa mañan. “Ta un deseo di hopi aña pa organisá e karnaval di Kòrsou,” Brunken ta bisa. Ku su eksperensia komo promotor di eventonan grandi, e ta sinti ku e por trese un bista fresku i un otro manera di traha.

Motivashon i un bista nobo
Karnaval 2026 ta kla pa diferensiá su mes for di e edishonnan anterior. “Ya kaba nos a kuminsá ku diferente aktividat. Bo por a nota esaki for di e apertura di karnaval,” e ta bisa.

Entre e inovashonnan tin regreso di Festival di Tumba Hubenil den Festival Center, ku tabata totalmente yen e aña aki, reintrodukshon di ‘jump up’ riba kaya despues di kasi 20 aña, entrega di yabi na Prins ku Pancho, regreso di Calle 9 den Punda djasabra promé ku Marcha Grandi i, pa di promé biaha, un gran show di kimamentu di Rei Momo den bahia di Santa Ana, riba e djamars di despedida.

Karnaval mas serka di e hende
Un punto importante pa e organisashon ta inklushon. Aktividatnan den bario, marchanan pa mucha, hubenil i hende grandi, i ku bishita na instansianan di hende grandi komo parti di e vishon. “Nos ta hasi karnaval yega mas serka di e hende, i nos ta mira ku esaki ta hopi eksitoso,” Brunken ta enfatisá. Un otro aspekto ku ta resaltá na Karnaval 2026 ta puntualidat. “Puntualidat ta e liña kòrá di nos organisashon,” e organisadó ta aklará. Miéntras ku e marcha hubenil a sali na tempu djadumingu pasá, djadumingu awor Gran Marcha lo kuminsá 11’or di mainta i marcha di despedida 3’or di atardi. E organisashon ta propagá e lema: nos ta kuminsa ku òf sin bo.

Showcase di Kòrsou
Henter e temporada di karnaval ta sirbi komo un showcase pa Kòrsou. Asina direktor di Ofisina di Turismo di Kòrsou (CTB, Curaçao Tourist Bureau), Muryad de Bruin ta bisa. “Esaki ta un momento kaminda e isla por mustra su identidat na mundu i invitá turistanan pa no solamente wak, pero tambe partisipá. Karnaval a bira un eksperensia outéntiko ku ta atraé bishitantenan di diferente parti di mundu, segun De Bruin: “Nos ta invitá e turista pa forma parti di e manera ku nos ta selebrá karnaval.”

Impakto riba turismo
Durante e periodo di karnaval, Kòrsou ta mira un oumento den bishita di turista. Ta temporada haltu, i hopi hende ta skohe spesialmente pa bin eksperensiá karnaval. Turistanan di Hulanda, otro partinan di Europa, i islanan bisiña manera Aruba, ta bini mas tantu den e temporada akí. “E periodo di karnaval semper ta hopi atraktivo pa turismo,” segun CTB. Hotèl i apartamentunan ta yen, transporte i taksi ta move mas, i konsumo ta subi durante e marcha- i aktividatnan.

CTB ta registrá loke turista ta gasta durante karnaval?
“Nos no ta hasié spesífikamente durante di e periodo akí, pero nos ta registrá gastunan en general di e turista. Ta p’esei nos sa kon, i kuantu, kada merkado ku ta bini Kòrsou, ta gasta. Pero un estudio spesial di kon nan ta gasta durante di e periodo di karnaval nos no ta hasi.”

Promoshon
Durante di e lunanan promé ku karnaval CTB ta hasi hopi promoshon, pasobra e sa ku karnaval ta vibrante. P’esei ta promové esaki den vários forma di komunikashon i di merkadeo internashonal. Aziza de Freitas, presidente di e Union di Empresario na Kòrsou (VBC, Vereniging Bedrijfsleven Curaçao), ta splika e impakto ekonómiko di karnaval ku sifra konkreto. Segun un análisis realisá pa Inter-Continental University of the Caribbean (ICUC), ku kolaborashon di Beehives i Asosashon di Gruponan di Karnaval Korsou (AGKK), basá riba sifranan di 2025, karnaval ta un motor ekonómiko serio.

“Karnaval ta parti fundamental di nos identidat kultural, pero a traves di tempu el a bira un motor di nos ekonomia,” De Freitas a bisa. E investigashon, ku ta konservativo i transparente, a wak solamente e gastunan direkto di e tres paradanan prinsipal:

  • Marcha Grandi: 12,3 mion florin
  • Teener Parade: 2,1 mion florin
  • Marcha Hubenil: 1,0 mion florin

Huntu ku e gastunan di e públiko kantu di kaya, i di e aktividatnan manera jump up, karnaval ta produsí kasi 30 mion florin karibense na gastu direkto. De Freitas: “Esaki ta konfirmá ku karnaval no ta solamente un selebrashon, pero tambe un kontribushon serio na nos ekonomia.” A wak tambe kuantu partisipante kada parada tin: Teener (913), Hubenil (1680), Grandi (6325). E kantidat di vehikulo ku tabatin den e marchanan aña pasa ta: Hubenil (12); Teener (48); Grandi (116).

VBC ta remarká pa medio di su presidente ku e impakto no ta solamente monetario. “Banda di e impakto ekonómiko tin tambe esun sosial. Karnaval ta krea empleo temporal i freelance, i ta duna hopi oportunidat na hubentut.” Den un investigashon ICUC lo midi ki impakto ekonómiko e karnaval di e aña akí tabatin riba Kòrsou durante i despues di karnaval.

Programa piloto: kuminsá na tempu
VBC a traha estrechamente ku Beehives, poniendo algun punto riba mesa, i indikando ku puntualidat di e marchanan ta hopi importante. Ademas VBC ta urgi pa bini ku un kampaña nashonal pa kuminsá tur evento na tempu. Na final di e temporada di karnaval Beehives, AGKK i VBC lo hasi un evaluashon. Esaki ta un programa piloto kaminda ta bai wak unda mester ahustá pa garantisá un marcha ku ta kuminsá i kaba na tempu.

Tur aña tin e diskushon i preokupashon ku e marcha di despedida ta kaba muchu lat i ku ta den oranan chikí di mardugá e último grupo ta yega final. E echo ku e partisipantenan ta traha, i tin solamente algun ora pa yega na e salida di karnaval, ta hunga un ròl grandi. E aña akí, gobièrnu a dekretá mitar dia di trabou liber pa empleadonan públiko riba djamars di despedida.

Tambe gobièrnu a hasi un apelashon na empresanan partikular pa koperá i duna espasio na nan personal pa por akudí na tempu pa partisipá na, òf mira, e marcha di despedida. VBC a tene un enkuesta bou di su miembronan i 74 porshento di e komersiantenan a bai di akuerdo pa sera negoshi tempran i koperá pa un salida i yegada mas tempran di e marcha di despedida.