Ta keda na tres wes di Korte di Hustisia Komún, ku si tin ku trata e kaso kontra Vernond Rombley di nobo. Pero durante e seshon na Kòrsou tabatin un pregunta ku a keda bini dilanti ku mas i mas insistensia: e hòmber ku por mira riba e imágennan di kámara durante e atrako fatal na Wah Mei Minimarket, ta Rombley realmente? Segun e defensa i e ekspertonan ku nan a yama, e diferensia den haltura ta indiká ku e atrakadó por ta un otro persona. Dos eksperto di e Instituto Forénsiko Hulandes (NFI, Nederlands Forensisch Instituut) tambe a investigá e imágennan. Awor Korte tin ku determiná ku si e investigashon nobo ta duna sufisiente base pa reevaluá e kondena.
“Mi ta kansá di karga e peso akí. Mi ke pa pueblo sa e bèrdat i mi ta pidi pa hustisia.” Ku e palabranan ei Rombley a dirigí su mes ayera na Korte. E tabatin apénas 19 aña di edat ora a deten’é pa un delito ku, segun e ta bisa, e no a kometé. Mas ku dies aña despues e ta purba pa limpia su nòmber ainda.
E hòmber riba e imágennan
Riba e imágennan di seguridat por mira e atrako ku a tuma lugá dia 20 di desèmber 2014 na Wah Mei Minimarket na Kòrsou. Den esei e doño chines di e toko a pèrdè su bida. Tin mas imágen di kámara di e atrako, pero tambe imágennan riba kua un agente polisial ta pará banda di un rèki di pan den e minimarket.
Ta hustamente e imágennan ei ta hunga un ròl importante den e investigashon nobo. A midi e agente na 1,748 meter di haltura sin sapatu, i 1,783 meter ku sapatu. Rombley ta midi 1,782 meter sin sapatu i 1,81 meter ku sapatu. Esei ta nifiká ku sin sapatu mes Rombley ta kasi mes haltu ku e agente ku sapatu bistí. Si tur dos tin sapatu bistí, e diferensia ta algu ménos ku tres centimeter. Pero riba e imágennan di kámara e agente ta parse konsiderablemente mas haltu ku e atrakadó.
Pa abogado Geert-Jan Knoops i e ekspertonan ku ta asistí e defensa, esei ta lanta un pregunta importante: kon Rombley por ta e atrakadó, si e hòmber riba e imágennan ta parse mas kòrtiku ku un agente di polis, ku en realidat ta mas kòrtiku ku Rombley? E defensa ta indiká ku e diferensianan entre Rombley i e figura riba e imágennan di kámara ta lanta duda serio tokante e identifikashon di e atrakadó. Tambe nan ta mustra riba e echo ku e dreadlock-nan largu di Rombley no ta visibel bou di e pèchi ku e atrakadó tin bistí.
Vernond Rombley (na man robes) i su ruman hòmber pafó Kas di Korte na Kòrsou. Foto Hubert Evertsz
Investigashon forénsiko nobo
A kondená Rombley na diessinku aña di prizòn den 2016 pa su supuesto partisipashon na e atrako mortal. Semper el a sostené ku e no ta e outor. The Knoop’s Innocence Project a investigá e kaso di nobo i a pidi pa revisá e kondena a base di prueba forénsiko nobo.
Defensa mes a laga dos organisashon forénsiko privá hasi investigashon. Den esei a traha un rekonstrukshon 3D, entre otro. Pero Korte no a aseptá e konklushonnan ei sin mas, i a pidi NFI pa hasi investigashon independiente enkuanto e haltura di e persona riba e imágennan i pa evaluá e métodonan di investigashon ku a usa anteriormente.
E rekonstrukshon di e posishon di e kámara di seguridat no tabata kompletamente eksitoso tampoko. Diferensianan den nivel di suela i e ángulo bou di kua e kámara ta filmá, por tin influensia riba e komparashon entre personanan. P’esei, no ta solamente e resultado di e midímentunan ta importante, pero tambe e pregunta ku si e método usá ta konfiabel.
E dos ekspertonan di NFI, ku huntu tin mas o ménos sinkuenta aña di eksperiensia, no ta apoyá tur konklushon di e ofisinanan di investigashon privá. E kuestion di haltura sí a bini dilanti eksplísitamente durante e tratamentu. E defensa ta indiká ku e atrakadó riba e imágennan ta mas kòrtiku ku Rombley i ku esaki no ta kuadra ku e identifikashon riba kua e kondena ta basá parsialmente. Esei no ta nifiká outomátikamente ku NFI a determiná ku ta imposibel ku ta Rombley ta e outor. Ta na Korte pa balansá e diferente informe-, método- i argumentonan di ámbos partido kontra otro.
“Mi a kometé eror”
Pa Rombley e kaso ta mas ku un diskushon riba imágen di kámara i rapòrtnan forénsiko. Den sala di korte el a konta di e influensia ku e kondena tabatin riba su bida. El a rekonosé ku den pasado el a kometé eror, i ku el a yega di presentá su mes komo mas grandi i mas balente ku e tabata. Segun e ta bisa, el a krea e imágen di un bandido, miéntras ku esei no tabata kuadra ku realidat.
El a bisa di ta arepentí di su eskohonan, i a rekonosé ku e no a duna e víktima i su famia e rèspèt ku nan tabata meresé. “Nunka mi a para ketu na esei realmente,” el a bisa. Al mismo tiempo el a pone e identifikashon ku a hiba na su kondena na duda. E deklarashonnan di su èks-frei i esaki su mama tambe a hunga un ròl den esei. Rombley ta mantené ku e no ta e hòmber ku a kometé e atrako. For di fin di 2024 Rombley ta liber kondishonalmente, pero e kondena di diessinku aña di prizòn ta pará ainda. Ku esei, e bataya hurídiko pa limpia su nòmber, no a kaba.
Despues di tres aña ta warda, algu di speransa
E prosedura pa revisá e kondena ya tin tres aña andando. Segun e presidente di Korte, e retraso ta, entre otro, pasobra un wes a bai i no tabatin espasio riba e ròl pa trata e kaso mas trempan.
Tòg tin speransa ta lusa di nobo, maske ta kouteloso. Jan Rooijakker, eks-hefe di polis, i un di e ekspertonan envolví den e kaso, no ta tribi di kana dilanti riba e resultado. “Mi sintimentu a desepshoná mi mas biaha. Pero awor ku tantu Ministerio Públiko komo e defensa ta yega na e mesun konklushon, esta ku aki ta trata di un eror hudisial, esei mester ta positivo pa Vernond Rombley. Sin embargo, ta Korte tin e último palabra.”
Rooijakker ta haña ku Rombley mester a warda muchu largu riba klaridat. “E mester a warda hopi largu pa esaki, muchu largu. Pero mi ta spera ku awor hustisia ta na su banda.” Ta spera e desishon di Korte riba 26 di novèmber. E ora ei mester bira kla ku si e konklushonnan nobo ta duna sufisiente base pa reevaluá e kaso. Pa Rombley, ku ya tin mas ku dies aña ta insistí ku e ta inosente, e veredikto ei por bira un momento desisivo. E speransa t’ei, pero tanten ku Korte no dikta sentensia, e resultado ta keda insigur.
