Un grupo kresiente di venezolanonan a yega na Boneiru buskando seguridat, trabou i un mihó perspektiva pa futuro, pero tin hopi divishon polítiko den e komunidat. E eventonan resien entre Estádos Unídos i e invashon na Venezuela ku a bai huntu ku e aresto di presidente Maduro i su kasá, a oumentá e separashon entre sostenedónan i opositornan di e polítika di e defuntu presidente Hugo Chávez. Maduro a goberná den e spiritu di Chávez, pero no tur Venezolano tabata kontentu ku esei, na Boneiru tampoko.
Na 1 di yanüari 2025 tabata biba 1300 Venezolano riba e isla; mas o ménos sinku porshento di e populashon total. E komunidat Venezolano riba e isla ta karakterisá ya hopi aña pa un divishon profundo. Kontraste polítiko, ekonómiko i sosial a hiba na tenshon den famianan entre e grupo di Venezolanonan na Boneiru. “E divishon na Boneiru ta enorme. E Revolushon Bolivariano a krea un divishon den e último 25 aña. Promé esaki no tabata asina. Apesar di e diferensianan polítiko tabatin hermandat, unidat entre Venezolanonan”, asina Gregorio Gomez ta bisa, un hòmber Venezolano ku ta biba na Boneiru pa 34 aña kaba.
E divishon aki no ta solamente resultado di diferensia di opinion riba liderazgo, sino tambe di diferente eksperensianan ku pobresa, migrashon i perspektiva di futuro. Pero polítika ta forma e motibu prinsipal di e divishon. Sostenedónan di e gobièrnu i di e oposishonnan hopi biaha ta pará kontrali di otro. Pa un hende e gobièrnu ta simbolisá soberania i hustisia sosial, miéntras pa otro e ta mira e gobièrnu komo kousa di krísis ekonómiko, korupshon i e pèrdida di libertatnan demokrátiko.
‘Venezolanonan no ta uní’
E kontrastenan aki ta krea deskonfiansa i ta hasi un diálogo habrí difísil. Michiel Bijkerk di Fundashon Union di Imigrantenan Boneriano (FUIB), un fundashon ku ta defendé interesnan di imigrantenan na Boneiru, ta mira e konsekuensianan di e divishon aki. “Venezolanonan riba e isla aki no ta uní. Ora e grupo di Chavistanan i e anti-Chavistanan; hende ku ta pro i kontra e difunto presidente Hugo Chávez i su polítika ta reuní, esaki ta hiba na diskushonnan fuerte, kaminda no tin komprenshon pa otro. FUIB ta purba evitá diskushonnan polítiko i ta sostené kada hende individualmente”, asina el ta bisa.
E no ta mira e unifikashon di e grupo Venezolano riba e isla pasa lihé. Segun e, pa superá e divishon ta eksigí rekonosementu di eksperensianan di otro, rèspèt pa diferente punto di bista i espasio pa rekonsiliashon. “Esei ta kosta tempu i hopi esfuerso.”
Bini huntu ta difísil
E populashon Venezolano na Boneiru a subi den e último añanan, ku un oumento di kasi 10 porshento entre 2024 i 2025 so, segun sifranan resien di CBS, i un oumento di 63 porshento den e último sinku añanan. Apesar di e desafionan ku venezolanonan ta enfrentá, na e momentu akí no tin ningun fundashon spesífiko ni organisashon formal ku ta dirigí eksklusivamente riba interesnan i sosten di venezolanonan riba e isla. E falta di un fundashon propio ta nifiká ku nan nesesidatnan spesífiko no semper ta visibel. I no tin un lugá di reunion pa e grupo aki, a diferensha di otro gruponan di migrantenan riba e isla.
Esaki no ta solamente un falta organisatorio, sino tambe un oportunidat pèrdí pa sostené e grupo akí mihó i laga nan bos bini mas fuerte den e komunidat. Segun Gomez, reuní e grupo aki ta importante, pero na mesun tempu sumamente difísil. “For di ora ku e konsulado venezolano a bai for di e isla, no tin apsolutamente nada. Si bo organisá un aktividat, bo ta wòrdu akusá inmediatamente di tin propósitonan polítiko. Nos ta evitá otro pa prevení konflikto.”
Speransa pa e generashon mas hóben
Apesar di nan diferensianan, venezolanonan ta kompartí un historia komun, kultura i deseo pa stabilidat i dignidat. Sin embargo, tin un buraku generashonal ku ta trata di konosementu históriko. Hóbennan ku a krese na Boneiru, òf ku a muda bai na un edat hóben, hopi biaha no a risibí hopi edukashon tokante e historia polítiko i sosial di Venezuela. Pa nan, e historia di e pais, for di tempu kolonial te na e krísis resien, ta keda vago. Gomez ta haña esaki doloroso. “Ora nos yunan bolbe Venezuela nan ta realmente estranheronan den un pais straño. Hustamente pa nan nos mester purba pone nos diferensianan un banda.”
E enseñansa na Boneiru no ta duna hopi atenshon na historia i studionan sosial di paisnan Latino-Amerikano, inkluso Venezuela. Segun Gomez, hóbennan por wòrdu yudá dor di bini huntu durante inisiativanan kultural i proyektonan pa komunidat. Asina nan ta drenta den kontakto ku e historia riku di nan pais di orígen.