Selibon no mas un problema netamente boneriano

Portrèt: Hubert Evertsz

Hulanda tin un responsabilidat evidente den solushonamentu di e problema di sushi na Boneiru. Esei Jolinda Craane, e lider di frakshon interino di Union Patriótiko Boneriano (UPB) – e partido di mas grandi den e Konseho Insular boneriano – a bisa durante e bishita aktual di e órgano na Hulanda. E problemátika rondó di Selibon ta prominentemente riba agènda durante e bishita.

“Boneiru ta boga pa kolaborashon a base di ekivalensia i aliansa ekivalente. E vishon gubernamental ku nos ta para pe, ta un aserkamentu den kua Boneiru ta asumí responsabilidat, pero ta deseá ku pareu ku esei Hulanda ta hasi meskos,” Craane ta indiká. Segun e, e desaroyo resien rondó di Selibon ta mustra ku e responsabilidat mutuo ei ta hañando forma mas i mas.

Pasonan importante tumá
Den e periodo tras di lomba, Boneiru a tuma pasonan importante kaba riba tereno di maneho di sushi. Riba 19 di yüni e Entidat Públiko Boneiru (OLB, Openbaar Lichaam Bonaire) i e ministerio hulandes di Asuntunan Interior i di Reino (BZK, Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) a firma un anekso serka e palabrashonnan gubernamental riba Selibon/Lagun. Ku esei ambos partner ta konfirmá nan kompromiso mutuo pa ehekutá e palabrashonnan di novèmber 2025. E ministerionan hulandes di Infrastruktura i Maneho di Awa (Infrastructuur en Waterstaat, I&W) i di Agrikultura, Peska, Siguridat Alimentario i Naturalesa (LVVN, Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur) tambe ta enbolbí den esaki.

Ademas e sekretario di estado hulandes Annet Bertram (CDA, I&W) a anunsiá resientemente ku lo adaptá e regulashon. Asina e Kolegio Ehekutivo di Boneiru lo no ta e outoridat kompetente i responsabel final mas pa e lokalidat di prosesamentu di sushi. Bertram a yama e situashon na Selibon ‘serio’ den un karta pa e Kámara di Representante (Tweede Kamer). “Aki nos tin di aber ku un riesgo pa e medio ambiente i e salubridat públiko,” e sekretario di estado a skirbi.

Mas responsabilidat pa Hulanda
Ku e kambio di lei proponé, e Inspekshon pa Área di Bibienda i Transporte (ILT, Inspectie Leefomgeving en Transport) hulandes lo haña un funshon mas aktivo i preventivo den e supervishon di kompanianan pa prosesamentu di sushi na Boneiru, Sint Eustatius i Saba (e ‘islanan BES’).

Esei ta nifiká ku di awor en adelante Hulanda lo haña mas responsabilidat den otorgamentu di pèrmit, supervishon, i mantenshon. Bertram ta kere ku e adaptashon di e regulashon lo tuma por lo ménos seis luna, pero ku ta mira esaki komo un paso importante den direkshon di un solushon struktural. Aktualmente Hulanda ta e outoridat responsabel kaba pa tankinan di almasenamentu di kombustibel riba e islanan BES. Ku e regulashon nobo, sitionan pa basha sushi, manera di Selibon, tambe lo kai bou di e responsabilidat ei.

Petishon di Boneiru honrá
Pa Craane e desaroyo akí ta konfirmá ku e yamada di Boneiru a haña oido. “Ta positivo ku Hulanda ta rekonosé ku e problemátika rondó di Selibon no ta un responsabilidat eksklusivamente lokal. E fail akí ta pidi pa un esfuerso mutuo di Boneiru i Hulanda,” según Craane. Miéntras e kòmbersashonnan ta sigui na Hulanda, tin un konklushon ku ta parse di ta bira kada bes mas kla: Den Haag ta tuma un desempeño mas grandi riba su mes den atendementu di un fail ku pa áños ta un fuente di preokupashon pa medio ambiente, salubridat públiko i gobernashon na Boneiru.